
Σε Τι Διαφέρουν τα Κυτταρινικά Ηλεκτρόδια
Τα κυτταρινικά ηλεκτρόδια έχουν επένδυση πλούσια σε οργανική κυτταρίνη. Στο τόξο η κυτταρίνη καίγεται και δημιουργεί προστατευτικό αέριο από υδρογόνο και οξείδια του άνθρακα. Το υδρογόνο δίνει στο τόξο πολύ υψηλή τάση και δυνατή, «σκαφτή» δράση. Το αποτέλεσμα είναι βαθιά διείσδυση, λεπτή σκουριά που στερεοποιείται γρήγορα και δυνατότητα συγκόλλησης σε κάθε θέση, και κατερχόμενη κατακόρυφη.
Αυτές οι ιδιότητες έκαναν τα κυτταρινικά ηλεκτρόδια την κλασική επιλογή για τους αγωγούς μεγάλων αποστάσεων, όπου τα συνεργεία κάνουν ρίζα και hot pass κατερχόμενα με μεγάλη ταχύτητα. Οι τυπικές κατηγορίες κατά AWS A5.1 και A5.5 είναι E6010, E6011 (για AC), E7010 και E8010 για χάλυβες σωλήνων υψηλότερης αντοχής.

Κατερχόμενη Κατακόρυφη Συγκόλληση Σωλήνων
Στην τεχνική stovepipe η ρίζα συγκολλάται από την κορυφή του σωλήνα προς τον πάτο, συχνά από δύο συγκολλητές σε αντίθετες πλευρές. Το δυνατό τόξο περνά μέσα από το διάκενο της ρίζας και σχηματίζει ομοιόμορφη ραφή από μέσα, ενώ η σκουριά που στερεοποιείται γρήγορα κρατά το λουτρό στη θέση του.
- Πάσο ρίζας: μικρή διάμετρος, συνήθως 3.2 ή 4.0 mm, γρήγορα και με κοντό τόξο
- Hot pass: ακολουθεί αμέσως και καίει τις γραμμές σκουριάς που έμειναν στη ρίζα
- Γέμισμα και κάλυψη: κυτταρινικά ή ηλεκτρόδια χαμηλού υδρογόνου, ανάλογα με τη διαδικασία
- Πολικότητα: συνήθως ηλεκτρόδιο στον θετικό πόλο (DC), αν και κάποιες διαδικασίες ρίζας χρησιμοποιούν αρνητικό
Ηλεκτρόδια Ρουτιλίου-Κυτταρίνης
Ανάμεσα στα καθαρά ηλεκτρόδια ρουτιλίου και στα καθαρά κυτταρινικά βρίσκονται τα ηλεκτρόδια ρουτιλίου-κυτταρίνης, με ταξινόμηση RC κατά EN ISO 2560 και συχνά E6013 ή E6012. Έχουν πιο μαλακό τόξο από τα καθαρά κυτταρινικά αλλά δουλεύουν καλά και σε κατερχόμενη κατακόρυφη. Χρησιμοποιούνται σε λεπτά ελάσματα, δοχεία, λέβητες και ναυπηγικούς χάλυβες, ιδιαίτερα όπου η συναρμολόγηση είναι κακή και ο συγκολλητής χρειάζεται «συγχωρητικό» τόξο.
Τυπικά παραδείγματα από παλαιότερους ελληνικούς και ευρωπαϊκούς καταλόγους είναι τα E-549 και Rex, και τα δύο ηλεκτρόδια ρουτιλίου-κυτταρίνης μέσης επένδυσης για γενικούς χάλυβες κατασκευών και πλοίων. Τα Zelcord Fe και Zelcord Mo είναι καθαρά κυτταρινικά για κατερχόμενη συγκόλληση σωλήνων, με το Mo να έχει περίπου 0.5% μολυβδαίνιο για σωλήνες υψηλότερης αντοχής όπως API X52 και X60. Ελέγχετε πάντα το ισχύον φύλλο δεδομένων του κατασκευαστή πριν τη χρήση, γιατί οι ονομασίες αλλάζουν.

Το Υδρογόνο και τα Όριά του
Το ίδιο υδρογόνο που κάνει τα κυτταρινικά ηλεκτρόδια να διεισδύουν βαθιά μπαίνει και στο μέταλλο ραφής. Το διαχεόμενο υδρογόνο είναι υψηλό, κάτι που αυξάνει τον κίνδυνο ρωγμών υδρογόνου σε μεγάλα πάχη και χάλυβες υψηλής αντοχής. Οι διαδικασίες το ελέγχουν με προθέρμανση, ελάχιστο χρόνο ανάμεσα σε ρίζα και hot pass και θερμοκρασίες μεταξύ πάσων. Για σωλήνες υψηλής αντοχής ή δεσμευμένες ενώσεις, το γέμισμα και η κάλυψη γίνονται με ηλεκτρόδια χαμηλού υδρογόνου.
Τα κυτταρινικά ηλεκτρόδια αποθηκεύονται επίσης διαφορετικά. Χρειάζονται λίγη υγρασία στην επένδυση για να δουλέψουν και δεν πρέπει να ψήνονται σε φούρνο όπως τα βασικά, γιατί έτσι χαλάει το τόξο τους.
Από την Εμπειρία μου
Στους αγωγούς, η ρίζα και το hot pass δίνουν τον ρυθμό σε όλο το συνεργείο. Μια κυτταρινική ρίζα που γίνεται πολύ αργά ή με πολύ μακρύ τόξο αφήνει «ράγες» σκουριάς που το hot pass δεν μπορεί να καθαρίσει. Προτιμώ να καθυστερήσω στη συναρμολόγηση και να κρατήσω ίσο το διάκενο και το μέτωπο, γιατί τότε τη δουλειά την κάνει το ηλεκτρόδιο.

Συμπέρασμα
Τα κυτταρινικά ηλεκτρόδια είναι εργαλείο ειδικού: ασυναγώνιστα για γρήγορες, βαθιές ρίζες σωλήνων σε όλες τις θέσεις, αλλά με πολύ υδρογόνο και απαιτητική τεχνική. Για την ευρύτερη εικόνα, δείτε τα ηλεκτρόδια συγκόλλησης χάλυβα και τα ηλεκτρόδια ρουτιλίου γενικής χρήσης.
Αν σας φάνηκε χρήσιμο το άρθρο, μοιραστείτε το με συναδέλφους που δουλεύουν σε συγκολλήσεις αγωγών. — Ζήσης
Χρειάζεστε Βοήθεια σε Έργο;
Για συγκολλήσεις MMA/SMAW σε ναυτιλιακά και βιομηχανικά έργα, δείτε τη Συγκόλληση MMA/SMAW ή επικοινωνήστε μαζί μας.
